ღამით ყურებში შუილი (ტინიტუსი) უფრო ძლიერად გეჩვენებათ, რადგან გარშემო ხმები ქრება, შუილს შესადარებელი აღარაფერი აქვს და ყურადღება თავისთავად შიგნით ბრუნდება. ადამიანების უმეტესობას ეხმარება სამი რამ: მუდმივი, დაბალი ფონური ხმა, რომელიც შუილს ბოლომდე არ ფარავს, ძილის მყარი რეჟიმი და ღამით ტელეფონის შემოწმებაზე უარის თქმა. აპლიკაცია ხმას გაძლევთ; ის არ ცვლის ძილის ჰიგიენას და ექიმის მეთვალყურეობას.
რატომ ისმის ყურებში შუილი ღამით უფრო ძლიერად
დღისით შუილი ქუჩის, საუბრების, ტელევიზორისა და მაცივრის ხმებში იკარგება. ღამით, ჩაბნელებულ ოთახში ეს ფონი ქრება და შუილი ერთადერთი ხმა რჩება, რასაც ტვინი აღიქვამს. თავად შუილი არ ძლიერდება — უბრალოდ, მეტოქე აღარ ჰყავს.
მეორე მიზეზი ყურადღებაა. როცა საწოლში წევხართ და დაძინებას ცდილობთ, გონებას სხვა საქმე არ აქვს. რაც უფრო მეტად უსმენთ შუილს, მით უფრო შესამჩნევი ხდება იგი. აშშ-ის სიყრუისა და კომუნიკაციის სხვა დარღვევების ეროვნული ინსტიტუტი (NIDCD) აღნიშნავს, რომ ყურებში შუილი შეიძლება ძილსა და კონცენტრაციას ართულებდეს.
მესამე არის ჩაკეტილი წრე: ცუდი ძილი ზრდის სტრესს, სტრესი შუილს უფრო შემაწუხებელს ხდის, შუილი კი ძილს კიდევ უფრო აფერხებს. ამ წრის გაწყვეტა ერთი ღამით არ ხდება, მაგრამ დაბალი ფონური ხმა ხშირად პირველი ნაბიჯია. ქართულ პრესაში გამოქვეყნებულ ექიმის რჩევებშიც გვხვდება იგივე იდეა: ღამით თეთრი ხმაური ან ვენტილატორი დაბალ ხმაზე.
რომელი ხმები ეხმარება ძილს ყურებში შუილის დროს
| ხმა | როგორია | ვის მოსწონს ყველაზე ხშირად |
|---|---|---|
| თეთრი ხმაური (უფასო) | თანაბარი შიშინი ყველა სიხშირეზე | მაღალი წკრიალი, პირველი ღამეები |
| ვარდისფერი ხმაური | უფრო რბილი, ნაკლებად მკვეთრი | ვისაც თეთრი ხმაური უხეშად ეჩვენება |
| ყავისფერი ხმაური | ღრმა, როგორც შორეული ქუხილი ან ჩანჩქერი | მაღალი შუილი, მსუბუქი ძილი |
| წვიმა | ბუნებრივი, არათანაბარი | ვისაც ხელოვნური ხმაური არ მოსწონს |
| ზღვის ტალღები | ნელი რიტმი | დაძინება, სუნთქვის რიტმის აყოლა |
| ვენტილატორი | საძინებლის კლასიკური ხმა | ვისაც უკვე ვენტილატორით სძინავს |
თეთრი ხმაური აპლიკაციაში უფასოა; დანარჩენი ხმები Premium-ის ნაწილია და წლიური გეგმის 3 უფასო დღის განმავლობაში შეგიძლიათ სცადოთ. სცადეთ ორი-სამი ხმა რამდენიმე ღამის განმავლობაში და დარჩით იმაზე, რომელიც ყველაზე ნაკლებად გაწუხებთ.
როგორ დავაყენოთ ხმის დონე
მთავარი წესი: ხმა თქვენს შუილზე ოდნავ დაბლა, ისე, რომ ის მთლიანად არ დაფაროს. ამ წერტილს ხშირად „შერევის წერტილს“ უწოდებენ — ის ადგილი, სადაც შუილი ჯერ კიდევ ისმის, მაგრამ ფონურ ხმას ერწყმის. მიზეზი ასეთია: შეჩვევისთვის (ჰაბიტუაციისთვის) ტვინმა შუილი ცოტათი მაინც უნდა გაიგოს. სრული დაფარვა მაღალი ხმით არ არის რეკომენდებული და შეიძლება გაგაღიზიანოთ.
დაიწყეთ ზომიერი დონით და პირველი კვირის განმავლობაში ნელ-ნელა დაუწიეთ. ყურსასმენები აუცილებელი არ არის: უმეტესობისთვის საკმარისია ტელეფონი, რომელიც საწოლის გვერდით, ტუმბოზე დევს. თუ პარტნიორს სიჩუმე სჭირდება, გამოიყენეთ ძილისთვის განკუთვნილი რბილი ყურსასმენები ან ბალიშის დინამიკი.
ძილის ტაიმერი (Premium)
აირჩიეთ ხანგრძლივობა, მაგალითად 20, 45 ან 90 წუთი. დასრულებამდე ხმა ნელა ქრება, ასე რომ, თავად გაჩერება არ გაგაღვიძებთ. ან დატოვეთ მთელი ღამე: ხმა უწყვეტ ციკლში ჟღერს, გამეორებებს შორის პაუზის გარეშე, ჩაკეტილი ეკრანით. თუ ყურსასმენები გამოერთდება, ხმა პაუზაზე დგება და დინამიკზე სრული ხმით არ გადადის.
მარტივი რეჟიმი შვიდი ღამისთვის
- ყოველ ღამე ერთი და იგივე ხმა ჩართეთ, რომ ტვინი მას დაძინებას დაუკავშიროს.
- ხმის დონე შუილზე ოდნავ დაბლა დააყენეთ, არა მის ზემოთ.
- ჩართეთ ტაიმერი ან დატოვეთ ხმა მთელი ღამე.
- ტელეფონი ეკრანით ქვემოთ დადეთ და ეკრანი ჩაკეტეთ; ღამით შეტყობინებებს ნუ შეამოწმებთ.
- თუ ღამის სამ საათზე გაიღვიძეთ, სიჩუმეში წოლის ნაცვლად ხელახლა ჩართეთ ხმა.
პირველი ღამეები ხშირად რამდენიმე დღეში მსუბუქდება, შეჩვევას კი კვირები ან თვეები სჭირდება. თუ ხმას ყურებში შუილის კონკრეტულ სიხშირესთან ერთად იყენებთ, წაიკითხეთ, როგორ ვიპოვოთ თქვენი სიხშირე.
ხშირად დასმული კითხვები
რატომ ძლიერდება ყურებში შუილი ღამით?
თავად შუილი, როგორც წესი, არ ძლიერდება. ღამით გარშემო ხმები ქრება, ყურადღება შიგნით ბრუნდება და შუილი ერთადერთ ხმად რჩება, რასაც ტვინი აღიქვამს.
ეხმარება თეთრი ხმაური დაძინებას ყურებში შუილის დროს?
ბევრ ადამიანს ეხმარება, რადგან თეთრი ხმაური შუილს ნაკლებად შესამჩნევს ხდის. მტკიცებულებები შეზღუდულია და შედეგი ძალიან განსხვავდება, ამიტომ სცადეთ რამდენიმე ღამე და შეადარეთ სხვა ხმებს.
უსაფრთხოა ხმის მთელი ღამე დაკვრა?
ზომიერი ხმით დიახ. ხმა შუილზე ოდნავ დაბლა შეინარჩუნეთ. თუ ყურის ტკივილს ან დისკომფორტს იგრძნობთ, გამორთეთ და მიმართეთ ექიმს.
ვარდისფერი თუ თეთრი ხმაური ყურებში შუილისთვის?
თეთრი ხმაური მკვეთრია და მაღალ წკრიალს კარგად ფარავს. ვარდისფერი უფრო რბილია და ბევრს ხანგრძლივი მოსმენისთვის უფრო სასიამოვნოდ ეჩვენება. ორივე სცადეთ და აირჩიეთ ის, რომელიც ნაკლებად გაღიზიანებთ.
მჭირდება ყურსასმენები ყურებში შუილით დასაძინებლად?
არა. უმეტესობისთვის საკმარისია ტელეფონის დინამიკი საწოლის გვერდით. ყურსასმენები ან ბალიშის დინამიკი გამოგადგებათ, თუ პარტნიორს სიჩუმე სჭირდება.
აგრძელებს აპლიკაცია დაკვრას ჩაკეტილი ეკრანით?
დიახ. ხმა ჩაკეტილი ეკრანით მთელი ღამე ჟღერს. ის მხოლოდ სატელეფონო ზარის დროს დგება პაუზაზე და ზარის შემდეგ თავად აგრძელებს.
როდის მივმართოთ ექიმს
ხმები შუილს ფარავს, მაგრამ მას არ კურნავს, და Tinnitus Relief App არ არის სამედიცინო მოწყობილობა. მიმართეთ ოტორინოლარინგოლოგს, თუ შუილი უცებ გაჩნდა, მხოლოდ ერთ ყურშია, გულისცემის რიტმში პულსირებს ან თან ახლავს სმენის დაქვეითება, თავბრუსხვევა ან ყურის ტკივილი. აპლიკაცია iOS-სა და Android-ზე: ჩამოტვირთვის გვერდი.
წყაროები
- NIDCD (National Institutes of Health), Tinnitus: https://www.nidcd.nih.gov/health/tinnitus
- Sereda M. et al., Cochrane Review 2018, Sound therapy for tinnitus: https://doi.org/10.1002/14651858.CD013094.pub2
- ბათუმელები, „რა დაავადებების სიმპტომია შუილი ყურებში ანუ ტინიტუსი – ექიმის რჩევები“: https://batumelebi.netgazeti.ge/news/504695/