વરસાદનો અવાજ ઘણા ગુજરાતીઓને ચોમાસાની રાતો યાદ કરાવે છે: છત પર ટપકતાં ટીપાં, બારી બહાર એકધારો વરસાદ. તે કુદરતી અને થોડો અનિયમિત છે, એટલે મગજને તે “નોઇઝ” નહીં પણ જાણીતો અવાજ લાગે છે. તે કાનમાં આવતા અવાજ (ટિનિટસ)ને ઢાંકે છે અને તેને ઓછો ધ્યાનમાં આવે એમાં મદદ કરી શકે છે; તે ટિનિટસ મટાડતો નથી.
વરસાદનો અવાજ શું છે
એપમાં વરસાદનો અવાજ સાચું રેકોર્ડિંગ છે, કમ્પ્યુટરથી બનાવેલો નોઇઝ નહીં. તેમાં ઘણી ફ્રિક્વન્સી હોય છે, ટીપાંનો ઊંચો સૂર અને પાણીનો નીચો ગડગડાટ બંને, અને તેની લય થોડી બદલાતી રહે છે. એટલે જ તે વ્હાઇટ નોઇઝ જેવું કામ કરે છે, પણ વધુ જીવંત લાગે છે.
તે ટિનિટસને ઢાંકવામાં કેમ મદદ કરે છે (અને શું નથી કરતો)
આસપાસ સતત અવાજ હોય ત્યારે મગજ કાનના અવાજને ઓછું મહત્વ આપે છે. વરસાદ ઘણી ફ્રિક્વન્સી સાથે ભળે છે અને મગજને સલામતી જેવો અહેસાસ આપે છે. અમેરિકાની NIDCD સંસ્થા જણાવે છે કે પૃષ્ઠભૂમિ અવાજ ટિનિટસને ઓછો ધ્યાનમાં આવે એમાં મદદ કરી શકે છે; Cochrane ની 2018 ની સમીક્ષા મુજબ પુરાવા મર્યાદિત છે, અને મધ્યમ વૉલ્યુમે નુકસાન નોંધાયું નથી.
સામાન્ય રીતે કોને ગમે છે
- જેમને વ્હાઇટ, પિંક કે બ્રાઉન નોઇઝ “કૃત્રિમ” લાગે છે.
- વાંચન કે કામ વખતે ધીમો, કુદરતી અવાજ જોઈએ તેવા લોકો.
- જે લોકો વરસાદના અવાજમાં જલદી ઊંઘી જાય છે.
એપમાં કેવી રીતે વાપરવો
- એપમાં વરસાદનો અવાજ પસંદ કરો (Premium; 3 દિવસ ફ્રી ટ્રાયલ, વિગતો Premium પેજ પર).
- ઇચ્છો તો તમારી ફ્રિક્વન્સીનો ટોન કે બીજો અવાજ (જેમ કે બ્રાઉન નોઇઝ) ઉમેરીને મિક્સ સેવ કરો.
- વૉલ્યુમ ટિનિટસ કરતાં થોડું નીચું રાખો.
- સ્લીપ ટાઇમર ગોઠવો કે આખી રાત ચાલવા દો. ફોન કૉલ વખતે અવાજ થોભે છે અને કૉલ પછી જાતે પાછો આવે છે.
વરસાદ અને બીજા અવાજો
| અવાજ | કેવો લાગે છે | ક્યારે સારો |
|---|---|---|
| વરસાદ | કુદરતી, અનિયમિત | કૃત્રિમ નોઇઝ ન ગમે ત્યારે, વાંચન |
| દરિયાનાં મોજાં | ધીમી, આવતી-જતી લય | ઊંઘ આવતી વખતે |
| બ્રાઉન નોઇઝ | ઊંડો, એકધારો | ધ્યાન, ઊંચી સીટી |
પ્રશ્નો અને જવાબો
શું વરસાદનો અવાજ ટિનિટસમાં મદદ કરે છે?
ઘણા લોકોને તેનાથી કાનનો અવાજ ઓછો ખટકે છે અને ઊંઘ સહેલી લાગે છે. તે ટિનિટસ મટાડતો નથી, અને પુરાવા મર્યાદિત છે.
શું ટિનિટસ માટે વરસાદનો અવાજ વ્હાઇટ નોઇઝ કરતાં સારો છે?
જેમને કુદરતી અવાજ ગમે તેમના માટે હા, ઘણી વાર. વ્હાઇટ નોઇઝ વધુ એકસરખો છે અને ઊંચી સીટીને સીધો ઢાંકે છે. બંને અજમાવીને જુઓ; વ્હાઇટ નોઇઝ ફ્રી છે.
શું વરસાદના અવાજથી ટિનિટસ વધી શકે?
મધ્યમ વૉલ્યુમે કોઈ નુકસાન નોંધાયું નથી. ખૂબ મોટો અવાજ ચીડ લાવી શકે છે; કાનમાં દુખાવો કે અસ્વસ્થતા લાગે તો બંધ કરો.
શું આખી રાત વરસાદનો અવાજ ચલાવી શકાય?
હા, મધ્યમ વૉલ્યુમે. એપમાં તે લૉક સ્ક્રીન પર ગેપ વગરના લૂપમાં ચાલે છે, એટલે રાત્રે વચ્ચે અચાનક શાંતિ નથી થતી.
Tinnitus Relief App કોઈ તબીબી ઉપકરણ નથી. કાનમાં અવાજ અચાનક શરૂ થયો હોય, ફક્ત એક કાનમાં હોય, ધબકારા સાથે ધબકતો હોય, અથવા સાથે ઓછું સંભળાવું, ચક્કર કે કાનમાં દુખાવો હોય, તો કાન-નાક-ગળાના (ENT) ડૉક્ટરને મળો. ઊંઘ માટે વધુ ટિપ્સ અહીં, અને એપ ફ્રીમાં ડાઉનલોડ કરો.
સ્રોતો
- NIDCD (National Institutes of Health), Tinnitus: https://www.nidcd.nih.gov/health/tinnitus
- Sereda M et al., Cochrane Review 2018, Sound therapy for tinnitus: https://doi.org/10.1002/14651858.CD013094.pub2