टिनिटस लक्ष खेचून घेतो. शांत ऑफिसमध्ये किंवा घरून काम करताना कानात वाजणारा आवाज प्रत्येक कामाशी स्पर्धा करतो. बहुतेक लोकांना लक्ष वेधून घेणाऱ्या गाण्यांपेक्षा एक सलग, मंद आवाज (ब्राउन नॉइज, पाऊस, कॅफेचा कुजबुजता आवाज) जास्त उपयोगी पडतो, ज्याकडे काही मिनिटांनी लक्षच जात नाही. आवाजाची पातळी: टिनिटसपेक्षा कमी, आणि बोलण्याच्या आवाजापेक्षाही कमी.
टिनिटस असताना लक्ष लावणे अवघड का होते
लक्ष आणि मेहनत: कानातला आवाज बाजूला सारण्यासाठी मेंदू सतत थोडी ऊर्जा खर्च करत असतो. एरवी सोपी वाटणारी कामे थकवणारी होतात. दुपारपर्यंत थकवा जाणवतो, आणि संध्याकाळी चिडचिड वाढते. आवाज मोठा झालेला नसतो; मेंदूच जास्त काम करत असतो.
ओपन ऑफिसमध्ये लोकांचे बोलणे, कीबोर्ड, फोन यांच्या आवाजात टिनिटस काही वेळा कमी जाणवतो, पण सततचा गोंगाट स्वतःच थकवणारा असतो. याउलट घरून काम करताना खोली खूप शांत असते, आणि त्या शांततेत कानातला आवाज सर्वात जास्त ठळक होतो. दोन्ही ठिकाणी एक नियंत्रित, मंद पार्श्वभूमीचा आवाज मदत करू शकतो.
Continental Hospitals च्या मराठी माहितीनुसार, सततचा कानातला आवाज झोप आणि एकाग्रतेवर परिणाम करत असेल, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे. ॲप तुम्हाला दिवसभर पार्श्वभूमीचा आवाज देऊ शकते; तपासणीची जागा ते घेत नाही.
लक्ष लावण्यासाठी उपयोगी आवाज
- ब्राउन नॉइज: खोल, स्थिर; स्वतःकडे लक्ष न वेधता शिट्टीसारखा उंच आवाज झाकतो.
- पावसाचा आवाज: नैसर्गिक, एकसारखा न वाटणारा; वाचनासोबत चांगला जुळतो.
- कॅफे / लोकांची कुजबुज: ज्यांना नॉइज कोरडा वाटतो, त्यांच्यासाठी हलका “आजूबाजूला माणसे आहेत” असा आवाज.
- पिंक नॉइज: व्हाइट नॉइजपेक्षा मऊ, लांब कामाच्या सत्रांसाठी.
व्हाइट नॉइज ॲपमध्ये मोफत आहे; बाकीचे आवाज Premium मध्ये आहेत (3 दिवसांची मोफत ट्रायल, तपशील Premium पानावर).
कामाच्या दिवसात ॲप कसे वागते
- स्क्रीन लॉक असतानाही, आणि ब्राउझर, ई-मेल, डॉक्युमेंट्स, YouTube किंवा पॉडकास्टखालीही आवाज चालू राहतो (तो इतर ऑडिओसोबत मिसळतो).
- फोन कॉल: कॉल सुरू होताच आवाज थांबतो आणि कॉल संपल्यावर आपोआप पुन्हा सुरू होतो. काहीही टॅप करावे लागत नाही.
- हेडफोन काढले: संपूर्ण ऑफिसमध्ये मोठ्याने वाजण्याऐवजी आवाज थांबतो.
- इंटरनेटशिवाय चालते, खाते लागत नाही, “परत या” असे सांगणारी नोटिफिकेशन्स नाहीत.
- टीप: शेअर्ड ऑफिसमध्ये फक्त एका कानात इयरबड वापरा; घरी काम करताना फोनचा स्पीकर कमी आवाजात पुरेसा असतो.
कामावर टिनिटससाठी व्यावहारिक सूचना (ॲपशिवाय)
- थोड्या थोड्या वेळाने विश्रांती घ्या, पण पूर्ण शांत खोलीत नव्हे; थोडा आवाज असलेल्या जागी.
- गोंगाटाच्या कामात (फॅक्टरी, बांधकाम, वर्कशॉप) कानांचे संरक्षण वापरा: इयरप्लग किंवा इयरमफ.
- काही बदलांनी मदत होत असेल (शांत जागा, हेडफोन वापरण्याची परवानगी), तर तुमच्या मॅनेजरशी बोला.
- कॅफीन आणि झोप याकडे लक्ष द्या: अपुरी झोप असेल तर दुसऱ्या दिवशी टिनिटस जास्त त्रास देतो (टिनिटस आणि झोप).
तुमच्या कानातल्या आवाजाची पट्टी माहीत असेल, तर योग्य आवाज निवडणे सोपे होते; त्यासाठी फ्रिक्वेन्सी शोधण्याचे मार्गदर्शन पाहा.
नेहमीचे प्रश्न
टिनिटस असताना लक्ष कसे लावायचे?
टिनिटसपेक्षा आणि बोलण्याच्या आवाजापेक्षा कमी पातळीवर एक सलग, मंद आवाज लावा, उदा. ब्राउन नॉइज किंवा पाऊस, ज्याकडे काही मिनिटांनी लक्ष जात नाही. नियमित विश्रांती घ्या आणि झोपेची काळजी घ्या.
दुसरे ॲप उघडल्यावरही आवाज चालू राहतो का?
हो. स्क्रीन लॉक असतानाही आणि ब्राउझर, ई-मेल, YouTube किंवा पॉडकास्टखालीही आवाज चालू राहतो. तो इतर ऑडिओसोबत मिसळतो.
कोणी फोन केला तर काय होते?
कॉल सुरू होताच आवाज थांबतो आणि कॉल संपल्यावर आपोआप पुन्हा सुरू होतो. तुम्हाला काहीही टॅप करावे लागत नाही.
नॉइज-कॅन्सलिंग हेडफोनसोबत वापरता येते का?
हो. पण नॉइज-कॅन्सलिंगमुळे मिळणारी पूर्ण शांतता टिनिटस अधिक ठळक करू शकते, म्हणून त्यासोबत एखादा मंद आवाज चालू ठेवा.
एकाग्रतेसाठी कोणता आवाज सर्वात चांगला?
अनेकांना ब्राउन नॉइज किंवा पाऊस चांगला वाटतो, कारण ते स्थिर असतात आणि लक्ष वेधून घेत नाहीत. काहींना कॅफेचा हलका आवाज आवडतो. प्रत्येकी काही मिनिटे ऐकून पाहा आणि जो जाणवेनासा होतो, तो निवडा.
टिनिटसला कामाशी संबंधित आजार मानले जाते का?
हे देशानुसार बदलते. मोठ्या आवाजामुळे ऐकू कमी होणे अनेक देशांत व्यावसायिक आजार मानले जाते. भारतात याबाबत तुमच्या कंपनीचे वैद्यकीय अधिकारी, ESIC किंवा कामगार विभाग अधिक माहिती देऊ शकतात.
Tinnitus Relief App वैद्यकीय उपकरण नाही. आवाज अचानक सुरू झाला, फक्त एकाच कानात असेल, हृदयाच्या ठोक्यांसोबत धडधडत असेल, किंवा सोबत ऐकू कमी येणे, चक्कर किंवा कानदुखी असेल, तर ENT डॉक्टरांना (कान-नाक-घसा तज्ज्ञ) लवकर भेटा. आवाज सुरू करण्यासाठी ॲप मोफत डाउनलोड करा.
स्रोत
- Continental Hospitals (मराठी), कानात आवाज येणे (टिनिटस): याचा अर्थ काय?: https://continentalhospitals.com/mr/blog/ringing-in-the-ears-tinnitus-what-it-means/
- WHO, World Report on Hearing, 2021: https://www.who.int/publications/i/item/9789240020481
- NIDCD (National Institutes of Health), Tinnitus: https://www.nidcd.nih.gov/health/tinnitus