Jigarrang shovqin (brown noise) – energiyasi chastota oshgan sari tez pasayadigan, shuning uchun chuqur va past eshitiladigan shovqin. Quloqdagi shovqinda (tinnitus) u koʻpincha baland, ingichka shangʻillashni oʻziga eʼtibor tortmasdan yopadi va uyqu hamda diqqatni jamlash uchun mashhur. U shovqinni yoʻqotmaydi, faqat uni kamroq sezilarli qiladi.
Jigarrang shovqin nima
Pushti shovqinda kuch har oktavada taxminan 3 dB ga kamaysa, jigarrang shovqinda taxminan 6 dB ga kamayadi. Natijada baland “shsh” deyarli yoʻqoladi va chuqur, yumshoq gʻuvillash qoladi: sharshara, uzoqdagi momaqaldiroq, samolyot salonidagi bir tekis ovoz. Nomi rangdan emas, olim Robert Braun sharafiga berilgan (Braun harakati), lekin oʻzbek tilida ham “jigarrang shovqin” deb ataladi.
Nega u quloqdagi shovqinni yopishga yordam beradi (va nima qilmaydi)
Jigarrang shovqin jimjitlikni chuqur va bir maromdagi fon bilan toʻldiradi. Koʻp odamlar, hatto shangʻillash baland chastotada boʻlsa ham, bu yumshoq fon fonida shovqinga kamroq eʼtibor berishini aytadi. Bu niqoblash va koʻnikishga yordam, shovqinga taʼsir qiluvchi muolaja emas. Cochrane sharhi (2018) ovozdan foydalanish boʻyicha dalillar cheklanganini, oʻrtacha balandlikda zarar qayd etilmaganini koʻrsatgan.
Jigarrang shovqin kimga koʻproq yoqadi
- Baland, ingichka shangʻillashi bor va oq shovqinni juda keskin deb biladiganlar.
- Diqqatni jamlash kerak boʻlganlar: chuqur ovoz bir necha daqiqada fonga aylanadi (ishda quloqdagi shovqin).
- Sezgir uyquli odamlar: unda keskin, uygʻotadigan tovushlar yoʻq.
Agar shovqiningiz past gʻuvillash boʻlsa, jigarrang shovqin unga juda oʻxshab ketishi mumkin; unda pushti yoki oq shovqin yaxshiroq.
Ilovada qanday foydalanish
- Tinnitus Relief Appʼni yuklab oling va jigarrang shovqinni tanlang. U Premiumʼda: 3 kunlik bepul sinovli yillik obuna yoki umrbod xarid. Narx toʻlovdan oldin ilovada koʻrsatiladi.
- Xohlasangiz, chastotangizga sozlangan tonni past balandlikda qoʻshing (chastotani aniqlash).
- Balandlikni quloqdagi shovqindan biroz pastroq qiling.
- Uyqu taymerini qoʻying yoki tun boʻyi halqada yangrashiga ruxsat bering. Telefon qoʻngʻirogʻida ovoz pauza qilinadi va qoʻngʻiroqdan keyin oʻzi qayta yoqiladi.
Jigarrang shovqin boshqa ovozlar bilan solishtirganda
| Ovoz | Xarakteri | Qachon tanlash |
|---|---|---|
| Jigarrang shovqin | chuqur, gʻuvillaydigan | baland shangʻillash, diqqat, sezgir uyqu |
| Pushti shovqin | yumshoq, muvozanatli | oraliq variant, uzun tunlar |
| Dengiz toʻlqinlari | sekin ritm | uyquga ketish, nafasni moslash |
FAQ
Jigarrang shovqin quloqdagi shovqinga yordam beradimi?
Koʻp odamlarga ha, ayniqsa baland, ingichka shangʻillashda: u shovqinni niqoblaydi va kamroq sezilarli qiladi. U shovqinni yoʻqotmaydi va natija har kimda turlicha.
Quloqdagi shovqin uchun jigarrang shovqin oq shovqindan yaxshiroqmi?
Koʻpchilik uni yumshoqroq va uzoq tinglashga qulayroq deb biladi. Oq shovqin esa baland tovushlarni toʻgʻridan-toʻgʻri yopadi. Ikkalasini sinab koʻring: oq shovqin ilovada bepul.
Jigarrang shovqin quloqdagi shovqinni kuchaytirishi mumkinmi?
Oʻrtacha balandlikda zarar qayd etilmagan. Juda baland ovoz bezovta qilishi mumkin; uni quloqdagi shovqindan pastroq qiling va noqulaylik sezsangiz, toʻxtating.
Jigarrang shovqinni tun boʻyi qoʻyib qoʻysa boʻladimi?
Ha, oʻrtacha balandlikda. Ilovada u ekran qulflanganda ham uzilishsiz halqada yangraydi, Premiumʼda esa uyqu taymeri uni sekin oʻchiradi.
Tinnitus Relief App tibbiy buyum emas. Agar shovqin toʻsatdan boshlangan boʻlsa, faqat bitta quloqda eshitilsa, yurak urishi bilan birga tepsa yoki eshitish pasayishi, bosh aylanishi yoki quloq ogʻrigʻi bilan kechsa, LOR shifokori yoki surdologga murojaat qiling.
Manbalar
- Sereda M. va boshq., Cochrane, 2018: https://doi.org/10.1002/14651858.CD013094.pub2
- NIDCD, “Tinnitus”: https://www.nidcd.nih.gov/health/tinnitus
- yuz.uz, “Quloqdagi shovqin paydo boʻlishining sababi nima”: https://yuz.uz/uz/news/quloqdagi-shovqin-paydo-bolishining-sababi-nima